سەرۆک مام جەلال: با هەمووکەس مافی رەخنەگرتنی هەبێت، لە منەوە دەستپێبکەن. لە ڕەخنە مەترسن. ڕەخنە باشترت دەکات.

 

 #مام_جەلال_چی_دەویست_و_کورەکانی_چیان_کرد؟

#مام_جەلال_تالەبانی

 سەدام حوسێن وتبووی “من لە جەلال تاڵەبانی دەترسم چونکە خوێندەوارە، بەڵام لە مەسعود بارزانی ناترسم چونکە نەخوێندەوارە”.

سەرۆک مام جەلال: با هەمووکەس مافی رەخنەگرتنی هەبێت، لە منەوە دەستپێبکەن. لە ڕەخنە مەترسن. ڕەخنە باشترت دەکات.باوەڕی قووڵی مام جەلال بە ئازادی ڕادەربڕین و ڕەخنە و بیرۆکەی هەمەچەشن 

خوالێخۆشبوو جەلال تاڵەبانی سەرۆکی یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان یەکێک بوو لەو کەسانەی لە کوردستان دەستووری دانیمارکی خۆشدەویست و لە وتارەکانیدا زۆر قسەی لەسەر دەکرد و ئازادی ڕادەربڕینیش یەکێک بوو لە ئامانجەکانی جەلال.

 .

چی به‌سه‌ر میراته‌كه‌ی مام جه‌لال تاڵه‌بانی هات؟ سه‌یربكه‌ و بزانه‌

باوەڕی قووڵی جەلال تاڵەبانی بە ئازادیی ڕادەربڕین و مافی ڕەخنەکردن، یەکێک بوو لە بنەما سەرەکییەکانی بیرکردنەوە و کارە سیاسییەکەی. ئەو پێی وابوو کە کۆمەڵگەیەکی دیموکراتیک تەنها کاتێک پێشدەکەوێت کە هاووڵاتیان بتوانن بە ئازادی بیر و بۆچوونە جیاوازەکانیان دەرببڕن و ڕەخنەی سازندە لە دەسەڵات و دامەزراوەکان بکەن.

مام جەلال هەمیشە گرنگی بە گفتوگۆ، قبوڵکردنی جیاوازیی بیروڕا، و گوێگرتن لە دەنگی بەرامبەر دەدا. لە ڕوانگەی ئەودا، ڕەخنە نەک هەر مافێکی مەدەنییە، بەڵکو ئامرازێکە بۆ چاکسازی و گەشەپێدانی کۆمەڵگا. هەروەها باوەڕی بەوە هەبوو کە هەمەچەشنی بیرۆکە و بۆچوون، تا ئەو شوێنەی پەیوەندییان بە توندوتیژی و ستەم نەبێت، دەبێت هەلی دەربڕین و باسکردنیان هەبێت.

بۆیە ناوی مام جەلال زۆرجار بە پشتیوانیکردن لە دیموکراسی، پلورالیزم (فرەیی سیاسی و فکری)، و کەشێکی کراوە بۆ گفتوگۆ و ئاڵوگۆڕی بیرۆکەکان پەیوەست دەکرێت.

ئازادی واتە توانای مرۆڤ بۆ هەڵبژاردن، بیرکردنەوە و ڕادەربڕینی بۆچوونەکانی بەبێ ترس و زۆرملێ، لە چوارچێوەی یاسا و ڕێزگرتن لە مافەکانی خەڵکی دیکە.
لە ڕوانگەی سیاسی و کۆمەڵایەتییەوە، ئازادی بریتییە لە:
ئازادیی بیر و ڕادەربڕین.
ئازادیی ڕاگەیاندن و نووسین.
ئازادیی کۆبوونەوە و ڕێکخستن.
ئازادیی هەڵبژاردنی شێوازی ژیان و باوەڕ.
جەلال تاڵەبانی زۆرجار ئازادیی بە بنەمای دیموکراسی و پێشکەوتنی کۆمەڵگا دەزانی، و پێی وابوو کە ڕەخنە و جیاوازیی بیروڕا هێزی چاکسازی و گەشەپێدانن، نەک هۆکاری لاوازی.
بە کورتی، ئازادی تەنها کردنی هەر شتێک نییە؛ بەڵکو بەکارهێنانی مافەکانە بە شێوەیەک کە ماف و ئازادیی خەڵکی دیکەش بپارێزێت. 

سەدام حوسێن وتبووی “من لە جەلال تاڵەبانی دەترسم چونکە خوێندەوارە، بەڵام لە مەسعود بارزانی ناترسم چونکە نەخوێندەوارە”.
ئەم لێدوانە لە گوتاری سیاسی و لە سۆشیال میدیادا بە شێوەیەکی بەرفراوان وەرگیراوە، بەڵام ئەوەندەی سەرچاوە باوەڕپێکراو و بەڵگەدارەکان نیشان دەدەن، بەڵگەی باوەڕپێکراو هەیە کە سەدام حوسێن لە ڕاستیدا ئەو قسەیەی کردووە. زۆرجار لە زۆرێک لە وتارەکانیدا ئاماژەی بە مام جەلال دەکرد و دەڵێت: "لە جەلال تاڵەبانی دەترسم، چونکە خوێندەوارە، بەڵام لە مەسعود بارزانی ناترسم، چونکە نەخوێندەوارە".
سەرچاوە مێژووییەکان و وەرگێڕانی تۆمارکراوی سەدام و هەروەها کۆمەڵە وەرگێڕانی ناسراو، لێدوانێکی لەو شێوەیەیان تۆمار کردووە.
ئەوەی لەڕووی مێژووییەوە ڕوونە ئەوەیە کە سەدام جەلال تاڵەبانی بە ڕکابەرێکی سیاسی زیرەک و دانوستانکارێکی بەتوانا دەزانی و ساڵانێک لەگەڵیدا خەریکی کێبڕکێ و دانوستان بوو. لە لایەکی تریشەوە مەسعود بارزانی سەرۆکی یەکێک لە گرنگترین بزووتنەوە کوردییەکانی دژ بە حکوومەتی سەدام بووە و چەندین جار لە شەڕ و ڕووبەڕووبوونەوە لەگەڵ ڕژێمی بەعس بووە.
بۆیە:
ئەم قسەیە بەناوبانگە، بەڵام بەڵگەی لەسەر نییە و پشتڕاست نەکراوەتەوە.
بەبێ بەڵگەنامەیەکی مێژوویی جێی متمانە، ناتوانرێت بگەڕێندرێتەوە بۆ سەدام حوسێن.
لەوانەیە ئەم ڕستەیە دواتر لە کەشوهەوای سیاسیدا بۆ بەراوردکردنی ئەو دوو سەرکردەیەی کورد دروستکرابێت یان دووبارە بڵاوکرابێتەوە.
ئەگەر ویستت، دەتوانم جیاوازییە کەسایەتی و پەروەردەیی و سیاسییەکانی نێوان جەلال تاڵەبانی و مەسعود بارزانیش ڕوون بکەمەوە.

ئەوەی لە لالزار ڕوویدا، کاری حزبەکەی بارزانی بوو، کە لاهوریان فریو دابوو و پێی وابوو یەکێتی نیشتمانپەروەری لەناو دەبەن، ئەمەش بافڵی بەرپەرچ دایەوە کە هێرش بکاتە سەر ئامۆزاکەی خۆی.
ئەمە تێڕوانینێکی سیاسی و ڕاستییەکی سەلمێنراوە.
باسی ڕووداوەکانی لالزاری جیاواز هەیە. سەرچاوە نزیکەکان لە بافڵ تاڵیبانی ڕایانگەیاند کە هێزە ئەمنییەکان لەگەڵ "گرووپێکی چەکداری نایاسایی" تێکهەڵچوون و ئۆپەراسیۆنەکەش لە دژی هێزەکانی سەر بە لاهور شێخ جەنگی ئەنجام دراوە.
لەبەرامبەردا لایەنگران و حزبی لاهور شێخ جەنگی ئەم هەژمارەیان ڕەتکردۆتەوە و ڕایانگەیاندووە، تۆمەتەکان سیاسین و ئەوەی ڕوویدا هێرشکردنە سەر ئەوان بووە.
لە ڕاگەیەندراوەکەی حکوومەتی هەرێمی کوردستانیشدا ئاماژە بەوە کراوە کە ململانێی لالزار لە بنەڕەتدا لە نێوان هێزەکانی سەر بە یەکێتی نیشتمانپەروەری کوردستان و بەرەی گەل بە سەرۆکایەتی لاهور شێخ جەنگی بووە.
سەبارەت بە بەشی دووەمی لێدوانەکەت، واتە “پارتەکەی بارزانی پاڵ بە بافڵەوە نا بۆ هێرشکردنە سەر ئامۆزاکەی”، هیچ سەرچاوەیەکی باوەڕپێکراو و بەڵگەیەکی پشتڕاستکراوەی ئاشکرا نییە بۆ سەلماندنی ئەو جۆرە ئیدیعایە. ئەم پرسە زیاتر لە شێوەی شیکردنەوە و تۆمەتی سیاسی لە نێو لایەنگرانی ڕەوتە جیاوازەکاندا دەوروژێنرێت نەک وەک ڕاستییەکی سەلمێنراو. لە پرسە سیاسییە هەستیارەکاندا باشترە 

.