ئیدیعاکردنی دەسەڵاتی باڵا لە جەنگدا؛ بەهای دۆلارەکە لە واقیعدا ١٩٠ هەزار تۆمانە

 #ئەو_کەسی_وادەزانیت_لە_شەردا_سەرکەوتوو_بووە_کەرە

ئیدیعاکردنی دەسەڵاتی باڵا لە جەنگدا؛ بەهای دۆلارەکە لە واقیعدا ١٩٠ هەزار تۆمانە
زیننت میرهاشمی
بەدەر لە هەواڵەکان... دووشەممە، ٤ی ئایار، لە سایتەکانی ئێران بڵاوکرایەوە هەواڵی شەڕ و جەنگ
ڕۆژی یەکشەممە ٣ی ئایار، نرخی دۆلار ١٩٠ هەزار تۆمانی تێپەڕاند، هەرچەندە دوای چەند کاتژمێرێک ڕاگەیەندرا کە گەڕاوەتەوە بۆ نزیکەی ١٨٧ هەزار تۆمان. لە هەمان کاتدا نرخی ئەو سکە ناسراوە بە "ئیمامی" بۆ ٢٠٦ ملیۆن تۆمان بەرزبووەوە

 

.
واقیعەکە ناتوانرێت بە هەڵاوسانی کورتخایەن و پچڕپچڕ بشاردرێتەوە: ڕەوتی بەرزبوونەوەی نرخی ئاڵوگۆڕ بەردەوامە، ئەمەش بە واتای دابەزینی بەردەوامی بەهای دراوی نیشتمانی دێت. ئەم ڕێبازە خێراترە نیشانەیەکی ڕوونی وەرینی ئابووری و زیادبوونی فشارە بۆ سەر بژێوی خەڵک.
گێڕانەوە فەرمییەکان باس لە "سەرکەوتن" دەکەن و لە هەمان کاتدا هەواڵەکان سەبارەت بە قەیران و پاشەکشەی ئابووری ئەمریکا و ئەوروپا تیشک دەخرێنە سەر. بەڵام ئەوەی ئەم گێڕانەوەیانە نایگرێتەوە، واقیعە بەرجەستەکراوەکانی کۆمەڵگای ئێرانن: بچووکبوونەوەی مێزی خەڵک، بەرزبوونەوەی ئاستی بێکاری، دەرکردنی بەربڵاو بە ناوی لوکس، کەمبوونەوەی هێزی کار و نیشانە ڕوونەکانی پاشەکشەی بێ وێنە.
دۆلارێک کە ١٩٠ هەزار تۆمان بێت و هەڵاوسانی نزیکەی لەسەدا سەد تەنها ژمارە نین؛ زۆر باسی قەیرانێکی قووڵ دەکەن؛ قەیرانێک کە کاریگەرییەکانی لە ژیانی ڕۆژانەی خەڵک و دەستڕاگەیشتن بە خزمەتگوزارییە تەندروستییەکان و لە کوالیتی پەروەردەی نەوەکانی ئەمڕۆ و سبەینێدا دەبینرێت.
بەپێی ڕاپۆرتی ناوەندی ئاماری ئێران، "لە کاتێکدا هەڵاوسانی گشتی گەیشتووەتە ٧٣.٥ لەسەد، هەڵاوسانی خۆراک و خواردنەوەکان لەسەدا ١١٥ی تێپەڕاندووە، ئەمەش کەلێنێکی بەرچاوی لەگەڵ کەرتەکانی دیکەدا دروستکردووە. ئەم کەلێنەی زیاتر لە ٤٠ لەسەد ئاماژەیە بۆ دروستبوونی نەخشەی هەڵاوسانی نایەکسان لە ئابووریدا؛ شێوازێک کە گەورەترین فشار دەخاتە سەر سەبەتەی بەکارهێنانی ماڵەکان." (هانا)
ئیدیعای دەستی باڵا لە دانوستان و شەڕدا دووبارە دەبێتەوە لە کاتێکدا واقیعی ئابووری نیشانە ڕوونەکانی خەسارێکی قورس نیشان دەدات؛ کەلێنێکی قووڵ لە نێوان گێڕانەوەی فەرمی و ئەوەی مرۆڤەکان ڕۆژانە لەگەڵیدا دەژین.
واقیعی داڕمانی ئابوری و داڕمانی ژیانی خەڵک بە سازدانی کەرنەڤاڵی شەوانە لە شەقامەکان و خوڵقاندنی گێڕانەوە ناشاردرێتەوە. ئەم ئیدیعا بێمانایانە هەوڵێکی نائومێدانەیە بۆ پەردەپۆشکردنی ئەو هەژاری و نەهامەتییەی کە هەیە. بێگومان مرۆڤەکان هەموو ڕۆژێک لە ژیانیاندا باجی ئەم ئیدیعایە فریودەرە دەدەن.